در این جلسه دکتر زهرا بهفر در ارائه‌ای با عنوان «عشق مرده یا عشق یخ‌زده؟» ب به بررسی ارزیابی نشانگرهای عشق و سیستم دلبستگی در روابط زوج‌ها از منظر رویکرد زوج‌درمانی هیجان‌مدار (EFT) می‌پردازد. خلاصه مهم‌ترین نکات مطرح‌شده در این جلسه به شرح زیر است:

تفاوت «مرگ عشق» و «آسیب دلبستگی»: از دیدگاه EFT، اصطلاح «مرگ عشق» یک اصطلاح علمی نیست، بلکه یک استعاره و روایت هیجانی از سوی مراجعان است. در واقع عشق از بین نرفته است، بلکه دسترسی به آن و امنیت دلبستگی آسیب دیده یا مسدود شده است. انواع آسیب‌های دلبستگی: آسیب‌ها در روابط می‌توانند به صورت آسیب‌های خرد (تجمع ناکامی‌ها و بی‌توجهی‌های کوچک)، فرسایش دلبستگی (رابطه فرسوده و کم‌رنگ شدن احساس نزدیکی) و جراحت‌های دلبستگی (رویدادهای ناگهانی مانند خیانت، ترک کردن در بحران یا تحقیر شدید) رخ دهند. طیف عشق (از گسستگی تا پیوند ایمن): رابطه زوج‌ها در یک طیف قرار دارد که شامل مراحل گسسته (قطع کامل ارتباط)، خاموش (بی‌تغاوتی و بی‌حسی)، یخ‌زده (محدود شدن هیجان‌ها به دلیل ترس از نزدیکی)، رنجیده (فعال بودن زخم‌های دلبستگی همراه با درد و امید به ترمیم) و در نهایت پیوند ایمن است. نشانگرهای دل‌گسستگی هیجانی: ارزیابی این وضعیت از طریق نشانگرهای مختلفی انجام می‌شود:

هیجانی: عاطفه تخت، کناره‌گیری، بیهوشی هیجانی و نبود خشم داغ یا دلتنگی.

تعاملی: عدم تلاش برای ترمیم رابطه، قطع چرخه یا موازی زندگی کردن، و بی‌توجهی به رنج شریک زندگی.

شناختی/معنایی: روایت بسته درباره رابطه، بازنویسی منفی تاریخچه رابطه و اسنادهای متصلب (مانند «او ذاتاً آدم بدی است»).

بدنی و غیرکلامی: چرخاندن بدن به سمت دیگر، سکوت‌های طولانی و نبود نشانه‌های نرم شدن.

تفاوت «عشق مرده» و «عشق یخ‌زده»: در عشق یخ‌زده (Deep Freeze)، در زیر لایه‌های بی‌تفاؤتی ظاهر، هنوز درد دلبستگی، ترس، خشم و اشتیاق پنهان وجود دارد و با بروز آسیب‌پذیری، اشک یا واکنش هیجانی دیده می‌شود. در مقابل، در دل‌گسستگی واقعی هیچ‌گونه فعال‌سازی هیجانی دیده نمی‌شود.

عوامل دیگر مؤثر بر بی‌حسی هیجانی: پیش از نتیجه‌گیری قطعی درباره مرگ عشق، باید عوامل دیگری چون افسردگی، فرسودگی مزمن، سوگ حل‌نشده، اختلال مصرف مواد، روابط موازی یا خشونت را نیز ارزیابی کرد.

امید در  : EFT این رویکرد به زوج‌ها امید می‌دهد زیرا معتقد است تا زمانی که سیستم دلبستگی و درد زیر یخ وجود دارد و زخم‌ها دیده، شنیده و با همدلی پاسخ داده شوند، پیوند عاطفی کاملاً قابل احیا و ترمیم است.